Hij was eerder een jazzdrummer, iemand met een bigbandachtergrond.
Precies. Dat jazzelement is iets wat we vroeger nooit hebben gehad. Het is dus interessant om die achtergrond in de band te hebben, en die extra smaak die hij meebrengt, iets wat we eerder niet in onze muziek hadden. Dat is echt geweldig.

En hoe vinden jullie altijd die ongelooflijke drummers? Jullie hebben er telkens fantastische. Hoe blijven jullie die ontdekken?
We hebben daar een speciale app voor hoor: als we een drummer nodig hebben, gaan we daar gewoon kijken. (lacht) Maar serieus: we hebben gewoon heel veel geluk gehad. De muziek van Sepultura vraagt nu eenmaal om een uitzonderlijke drummer. Igor Cavalera heeft destijds een heel eigen speelstijl ontwikkeld, met een mix van Braziliaanse invloeden en thrash- en punkelementen, heel technisch en extreem, met dubbele basdrums en zo. Sinds Igor vertrokken is, hebben we altijd geweldige drummers gehad. Anders zouden we onze muziek gewoon niet kunnen brengen zoals ze bedoeld is. Dus ja, we hebben geluk gehad dat we jonge, getalenteerde muzikanten vonden die iets nieuws kunnen toevoegen én tegelijk respect hebben voor de geschiedenis van de band. Dat is echt bijzonder.

Wat gaat Grayson nu doen? Hij heeft zijn hele carrière nog voor zich.
Hij wist vanaf het begin dat dit de laatste tour was. Zoals ik zei: we hadden eigenlijk geen plannen om nog iets op te nemen of om te stoppen. Hij kwam erbij om Eloy Casagrande te vervangen, die drie weken voor het eerste optreden vertrok. In die korte tijd moest hij enorm veel leren. We hebben ons dan ook vooral gefocust op de tour. De tickets waren al verkocht, veel shows waren uitverkocht wereldwijd. En hij heeft dat fantastisch gedaan. Tijdens soundchecken en repetities zijn we blijven groeien. We probeerden dingen uit, jamden, improviseerden… en zo merkten we dat er een speciale klik was, iets heel oprechts. Daarom is die EP er uiteindelijk gekomen. Grayson heeft ondertussen al heel wat andere projecten lopen: hij speelt met een orkest waarmee hij de wereld rondtoert en werkt samen met verschillende bands. Eigenlijk hebben we allemaal wel onze eigen projecten naast Sepultura: ikzelf, Derek, Paolo en ook Grayson. Straks hebben we gewoon meer tijd om ons daarop te richten, nieuwe dingen te proberen en nieuwe projecten te starten. We zien wel wat er op ons afkomt.

In ‘Beyond The Dream’ hoor je een zachtere, bijna breekbare kant van de band. Was het belangrijk voor jullie om die emotionele laag te tonen? Ik ben echt onder de indruk van wat Derek daar doet.
Ik bedoel: kunst is emotie, weet je. We leggen alles in onze muziek, en dat hebben we altijd gedaan. We drukken uit wat we in Brazilië hebben gezien, alles wat we muzikaal en tekstueel brengen, in videoclips en visueel met hoezen en zo, het zit er allemaal in. Het was al lang een wens van Sepultura om eens zoiets te doen als een ballad, zoals Metallica of Scorpions. Ik denk dat Def Leppard daar echt meesterlijk in was. Voor ons was het een uitdaging, en het is geweldig dat we dat nu eindelijk hebben kunnen realiseren. We zijn heel blij met het resultaat. Deze EP gaf ons de kans en de ruimte om dat te doen.

Wanneer besefte jij persoonlijk dat dit het juiste moment was om met Sepultura te stoppen?
Ik weet niet of er echt zoiets bestaat als het “juiste moment”. De toekomst zal uitwijzen of dit het juiste moment was. We doen gewoon ons ding. Wat we doen is eigenlijk heel gezond: stoppen op het moment dat het goed voelt, en geen slaaf worden van wat mensen verwachten dat Andreas Kisser moet zijn. Ik kan van alles zijn. Dat is net de uitdaging als artiest: uit je comfortzone stappen en niet gewoon nog een Sepultura-album maken “omdat het moet”. Artistiek heeft dat geen zin. Deze keuze heeft ons net veel energie gegeven. Geen wonder dat we die EP gemaakt hebben, geen wonder dat we nu zo’n geweldige tour doen. Het opent deuren: spelen in IJsland voor de eerste keer, of op een festival als Lollapalooza Brazilië, dat eigenlijk geen metalfestival is. Het geeft zoveel nieuwe mogelijkheden wanneer je weet dat het eindig is. Dan wil je dingen doen die je altijd al wilde doen: plaatsen bezoeken waar je nog nooit geweest bent, contact herstellen met mensen waarmee het misschien niet goed zat…  Wanneer je beseft dat alles eindig is, krijg je net een sterker gevoel dat je leeft. Daarom zeggen we: “het leven vieren door de dood”, want dat besef geeft perspectief op het heden. Je leeft intenser. Je gaat niet wachten tot morgen om tegen je kind te zeggen dat je van hem houdt, misschien is er geen morgen. Dus doe het vandaag. Leef bewuster in het moment. En dat is precies wat wij doen. Het is een fantastisch gevoel om dit afscheid zo te beleven. Veel mensen die Sepultura nog nooit live hebben gezien, komen ons nu voor de eerste keer bekijken, terwijl ze ons al jaren volgen. Om de een of andere reden hadden ze ons nog nooit live gezien, en nu wel, dat is geweldig. Het geeft ook een gevoel van dankbaarheid naar de fans toe, die de band al die jaren levend, gemotiveerd en relevant hebben gehouden. Ondanks alle veranderingen: niet alleen in de bezetting of het management, maar ook in technologie – van vinyl naar cd, van cd naar minidisc, van daar naar digitale downloads, Napster, Spotify… En toch zijn we er nog: we jammen, toeren en beleven de tijd van ons leven. Het is mooi om al die veranderingen te omarmen, want niets blijft voor altijd. Zoals George Harrison zei: “all things must pass”. Alles gaat voorbij, dat is onvermijdelijk. En dat is evolutie, weet je. Mensen hebben de neiging om in het verleden te blijven hangen. Dan hoor je: “Waarom maken jullie niets meer zoals ‘Arise’ of ‘Roots’?” Man, dat is gewoon dom. Dat hebben we al gedaan. We leven niet meer in 1991. Waar was jij in 1991? Wil je echt terug naar toen? Waarom? Natuurlijk neem je dingen mee uit het verleden – lessen en ervaringen – maar je gebruikt die in het nu. Probeer niet te veel verwachtingen te bouwen voor de toekomst. Dat is vandaag een groot probleem, zeker bij jongeren: die angst, alles moet snel gaan, alles moet meteen opgelost zijn, met één klik. Maar geniet van het proces. Je leeft, je bent gezond, geniet daarvan. Er is geen eindbestemming. We zijn nergens naartoe aan het rennen. We zijn gewoon hier. Dus geniet ervan.

Ja, maar je bent zo getalenteerd. Wat je ook speelt, zelfs met een akoestische gitaar, raakt mensen.
Ja, hopelijk wel. Daar doen we het voor. En daarom is het belangrijk om gezond te blijven, voor onszelf en voor de fans. Niet in herhaling vallen of een rol spelen die zogezegd van je verwacht wordt, “zo moet Sepultura klinken” of “zo moet Andreas Kisser zijn”. Nee, we moeten onszelf blijven uitdagen, in het moment leven en nieuwe deuren openen. Dat is de spirit van Sepultura. We hebben nooit vastgezeten in het verleden. We proberen altijd iets nieuws, iets anders. We reizen de wereld rond, ontmoeten nieuwe mensen en fans, lezen nieuwe boeken… het is allemaal evolutie. En dat is net het mooie van het leven: niet vasthouden aan iets dat eigenlijk niet meer bestaat. Het leven is nu. We gaan dus zeker blijven doorgaan: mensen inspireren, nieuwe dingen doen als muzikanten, misschien niet meer als Sepultura samen, maar wel elk op onze manier. Want Sepultura blijft altijd bestaan. Denk maar aan Motörhead: die leeft nog altijd in mij, in alles wat mij beïnvloed heeft. Zolang ik leef, leeft die band voort in mij. En hopelijk geldt dat ooit ook voor Sepultura bij jongere bands.

Wat hoop je dat mensen binnen 10 of 20 jaar voelen of begrijpen over Sepultura?
Dat maakt me eerlijk gezegd niet uit. Iedereen is vrij om daar zelf iets van te vinden. Het is iets heel persoonlijks. Iedereen beleeft Sepultura op zijn eigen manier, en dat is net het mooie. Als ik er ooit niet meer ben, dan is het aan de fans en aan muzikanten die geïnspireerd zijn, coverbands en nieuwe artiesten, om de muziek verder te laten leven. Dat is de kracht ervan.

Als je één bepalend element van Sepultura moest noemen, wat zou dat zijn?
Eerlijk zijn naar jezelf. Niet proberen fans te bedriegen of situaties opnieuw te creëren die niet meer bestaan. Daarom zijn we nog altijd relevant. Blijf trouw aan jezelf, want dan is alles mogelijk. Wij komen uit Brazilië, uit een tijd waarin het heel moeilijk was om muziek te maken, weinig technologie, veel beperkingen. En toch zijn we hier geraakt. En we hebben gedaan wat we gedaan hebben, weet je. Dus pak een gitaar, pak een pen, of wat voor kunstvorm dan ook, en druk jezelf uit. Het is een geweldige manier om jezelf te leren kennen, en om jezelf aan de wereld te laten zien. Dat is wat wij hebben gedaan. En het is een fantastisch gevoel om hier te staan.

Jullie hebben ook de weg vrijgemaakt voor andere bands. Ik heb Fernanda van de Braziliaanse band Crypta geïnterviewd. Als je met haar over Andreas spreekt, ben je daar echt een legende.
Voor sommige mensen misschien wel, ja. Maar opnieuw: iedereen heeft daar zijn eigen, persoonlijke kijk op, en dat respecteer ik.

Maar Sepultura begon als een band zonder geld, met veel moeilijkheden. Jullie zijn het bewijs dat talent kan doorbreken, zelfs als je niet uit New York of Londen komt.
Het is ongelooflijk, man. Het is een fantastisch gevoel, iets wat we bereikt hebben met onze muziek en onze kunst. En het is geweldig om nieuwe generaties te inspireren om ook een gitaar op te pakken, een band te vormen en ervoor te gaan. Dat is echt mooi.

Zijn jullie – jij, Grayson, Derek en Paulo – nu vrienden voor het leven? Blijven jullie contact houden?
Ja, absoluut. We hebben nog altijd veel dingen rond Sepultura waar we samen aan werken.

Dus dat blijft nog doorgaan tot 2027, 2028?
Geen idee, waarschijnlijk voor altijd. Er zullen altijd wel dingen rond Sepultura blijven waar we mee bezig zijn.

Ik ben in elk geval heel benieuwd naar wat jullie in de toekomst gaan doen en uitbrengen.
Zeker. We proberen van elk moment te genieten. Nu zijn we volop aan het genieten van de tour, en die is geweldig. En het is mooi dat we dat kunnen delen met onze vrienden van Exodus en Biohazard, en tegelijk ruimte maken voor nieuwe bands zoals Tribal Gaze. Dat maakt het extra speciaal. Het is een fantastisch gevoel. We gaan nu alle festivals in Europa doen, echt geweldig.

Ja, de eerste keer dat ik Sepultura zag, was in 1994 op een alternatief festival, festival Torhout-Werchter
Ah ja, dat herinner ik me! Daar speelden toen allemaal van die bands. Volgens mij stonden Rage Against the Machine en Therapy? daar ook. Dat waren echt mooie tijden.

Ik wil je echt het allerbeste wensen en je bedanken voor alles wat jullie muziek voor mensen en ook voor mij persoonlijk heeft betekend.
Dank je. Echt, dank je wel.