Terwijl men werkte aan een nieuw album, kreeg Mattias Sippola een vlaag van inspiratie om ook ‘The Winter Way’ – het debuut full-length album van Atavistia dat hij destijds in 2020 helemaal alleen fikste – aan een grondige herziening te onderwerpen, een versie die de sound en de mogelijkheden van de huidige band zou reflecteren. Daarbij ging men niet over één nacht ijs. Atavistia werd in 2016 gestart in Vancouver, Canada als muzikaal vehikel van eerder genoemde allround muzikant Mattias Sippola. Hij bleef twee jaar alleen handelen en ontwikkelde zo een sound die nauw aansluit bij Wintersun en Ensiferum. Dat betekent een mix van death metal grunts, her en der wat zwartgeblakerde invloeden en vrolijke folk melodieën. Dit alles wordt dichtgesmeerd met weelderige arrangementen uit  symfonische metal en koorzang. Het is dus complex en veelgelaagd en ik kan me zo voorstellen dat Sippola eenzelfde workaholic, perfectionist en pietje precies is als Jari Mäenpää, de vroegere leider van Ensiferum, nu Wintersun.

De man heeft de laatste jaren een band rond zich verzameld. Hijzelf speelt gitaar en neemt de leadzang voor zijn rekening. Wat wel anders is, is dat bassist Spencer Budworth voor de lagere bestiale grunts zorgt, een aanvulling op Mattias’ tegen black aangrenzende gekrijs à la Jari M en zijn cleane zang die dan weer perfect in power metal met pathos zou passen. Drummer Max Sepulveda helpt ook bij de opnamen als engineer (sinds 2019). Verder is er ook een tweede gitarist aangeworven voor de live shows, namelijk Elia Baghbaniyan. Atavistia heeft de laatste vijf jaar een prima live reputatie opgebouwd en deze shows doen muzikanten ook naar elkaar toegroeien en ze worden er erg bekwaam door.

Wat is er veranderd aan ‘The Winter Way (Reforged)’? Wel, het bleef niet bij een nieuwe mix plus een nieuwe mastering. Elke track werd tot op het bot beoordeeld. Sommige songs zijn wat korter geworden, de symfonische intro bijvoorbeeld en ‘Dawn Of The Frozen Age’ dat over de ups en downs tijdens de lange donkere winter handelt. Gitaarsolo’s werden toegevoegd, soms veranderd. Het moet ook een titanenwerk geweest zijn om de veelgelaagde klassieke arrangementen soms te herschrijven en aanpassen. Want dit is – nu nog – volgepropte muziek waar je de tijd voor moet nemen om te doen groeien. Nog enige bedenkingen die we noteerden tijdens ‘The Atavistic Forest’: de woeste zang wordt met grote gretigheid de micro in gespuwd. Helemaal Wintersun en Ensiferum (Petri Lindroos). Er is ook een laag gesproken stuk (diepe cleane stem), maar ik was heel positief verrast door de met pathos vertolkte cleane zang die heel goed in power metal zou passen en het meest doet denken aan de ‘nieuwe piano aanwinst’ van Ensiferum, Pekka Montin en zijn vocale bijdragen. Het album geeft je mogelijk een gejaagd gevoel, er is ook zo veel om te verteren, maar daar is rekening mee gehouden, want de twee laatste tracks zijn wat trager en episch. ‘The Forbidden One’ is het donkerste nummer van de plaat, met heel persoonlijke teksten. De krijszang is erg ruw, maar er is een kentering die overgaat in kalmte en gefluister. ‘The Winter Way’ start als enige track met piano en een slepende uitval. Mooie cleane zang weerklinkt in dit trage nummer dat de bleke atmosfeer van eeuwige kou en duisternis bijna tastbaar maakt.

Dit is een album waaraan je veel zal hebben eens je het begint uit te pluizen. Want Atavistia hoort bij de meer complexe, veelomvattende bands die noch een vrolijke folk melodie of power metal bombast schuwen en niettemin komen ze extreem en ruw over. Het zal alleen enkele draaibeurten vergen eer je er vertrouwd mee raakt. Hopelijk zijn er muziekfans die dat geduld nog kunnen opbrengen. Naast de twee vergelijkbare mentorbands die we al genoeg eerder vernoemden, heeft dit ook affiniteit met Aether Realm en Wilderun naar mijn gevoel.